خاندان گینس House of Guinness از همان دقایق نخست نشان میدهد با اثری طرفیم که امضای استیون نایت را دارد؛ همان فضای تیرهوتار کنترلشده، ریتم حسابشده، شخصیتهای آرام اما پرتنش و جهانسازی بریتانیایی که قبلاً در پیکی بلایندرز هم دیده بودیم. سریال تلاش میکند درام خانوادگی ـ تاریخی باشد که هم ریشه در واقعیت دارد و هم از نظر لحن و ساختار، هویت مشخصی ارائه کند.
در نقد سریال خاندان گینس به سراغ بخشهای مختلف سریال میرویم تا بررسی کنیم این سریال چقدر از این امضای شخصی بهعنوان مزیت استفاده میکند و در کدام قسمتها اسیر همان الگوهای آشنا شده است.
نویسنده
نویسنده
در این نقد، مضمون اصلی و بسیاری از بخشهای مهم سریال «خاندان گینس» بهطور کامل افشا میشود. اگر سریال را ندیدهاید و دوست ندارید موضوع آن را متوجه شوید، خواندن این نقد را به شما توصیه نمیکنیم.
امتیاز نگارنده: 8 از 10
پیشنهاد: اگر بهدنبال سریال درام خانوادگی پرتعلیق با شخصیتهای چندلایه و فضاسازی دقیق هستید، خاندان گینس تجربهای جذاب و تماشایی برای شما خواهد بود. این سریال با اینکه گاهی در ریتم و روایت لغزشهایی دارد، اما شخصیتهای پیچیده، فیلمنامه، کارگردانی و بازیها و طراحی صحنه درخور و مناسباند.
داستان واقعی خاندان گینس: پس از مرگ ناگهانی «سر بنیامین گینس» امپراتوری عظیم آبجوسازیاش به چهار فرزند بالغش ـ آرتور، ادوارد، آن و بن ـ سپرده میشود. سریال تلاش میکند تبعات این میراث، منازعات خانوادگی، جاهطلبیها، رازها و فشارهای بیرونی را در جامعۀ دوبلین و نیویورک قرن نوزدهم بهتصویر بکشد؛ جایی که روابط قدرت، وفاداری، خیانت و هویت در هم تنیده شدهاند.
تاکنون هیچ خبری مبنیبر آغاز فصل دوم این سریال منتشر نشده و مصاحبهای از استیون نایت دربارۀ تولید فصل دوم نیز تأیید نشده است. بنایراین سریال خاندان گینس فصل دومی فعلاً ندارد (اما داستان بهگونهای تمام شد که بهنظر میرسد فصل دوم داشته باشد.) فصل اول خاندان گینس شامل ۸ قسمت و هر قسمت تقریباً ۵۰ دقیقه بود.
«خاندان گینس» از همان چند دقیقۀ اول نشان میدهد کار «استیون نایت» است. همان فضای تیرهوتار بریتانیایی، شخصیتهای پیچیده و کمحرف و آن شکل خاص چیدمان صحنه و نگاه کنترلشده به درام. نایت دنیاهایی میسازد که سخت و سرد هستند و این سریال هم دقیقاً همین حالت را دارد.
امضای او در انتخاب بازیگر هم مشخص است: چهرههایی که ظرفیت درام دارند؛ نه لزوماً بازیگران معروف. این انتخاب کمک میکند سریال واقعیتر و متمرکزتر باشد. طراحی صحنه و لباس هم همان سبک آشنای اوست: جزئیات دقیق، رنگهای خنثی و فضایی که عمداً میخواهد مخاطب را در دورۀ تاریخی غرق کند.
نکتۀ مثبت این امضای شخصی این است که سریال فوراً هویت پیدا میکند. حتی اگر کسی نام «استیون نایت» را نداند، با اولین سکانس حدس میزند کار اوست و میگوید: «اااا، چقدر شبیه پیکیبلایندرزه!». این یک مزیت بزرگ است؛ چراکه نشان میدهد او کنترل کامل روی ساختن جهان داستان و لحن دارد. البته روشن است این سبک فقط زمانی خوب جواب میدهد که داستان ظرفیتش را داشته باشد. اگر روایت کشش کافی نداشته باشد، امضای نایت تبدیل میشود به نوعی خودنمایی که سعی دارد ضعفهای ساختاری را بپوشاند.
فصل اول خاندان گینس با ساختار نسبتاً منسجمی جلو میرود و ستونهای اصلی درام درست چیده شدهاند، اما فیلمنامه کاملاً بینقص نیست. استیون نایت ـ فیلمنامهنویس و خالق سریال ـ در طراحی تضادهای خانوادگی، انگیزههای پنهان و گرههای داخلی موفق عمل میکند و به سریال هویت میدهد، اما در همین مسیر گاهی ریتم را از دست میدهد و گاهی بیشازحد شتابزده رفتار میکند.
یکی از ایرادهای محسوس که در نقد سریال خاندان گینس مشاهده میشود این است که سریال در پارهای از قسمتها سرعت روایت را بیدلیل پایین میآورد. سکانسهایی که قرار است عمق شخصیت را نشان دهند، گاهی بیشازحد کشدار میشوند و اطلاعات تازهای نمیدهند. در مقابل، در نقاط حساس روایت ـ جاهایی که تصمیمهای مهم یا تغییرات بزرگ رخ میدهد ـ سرعت ناگهان بالا میرود و به لحظات کلیدی کمتر پرداخته میشود. این نوسان ریتم باعث میشود بعضی اپیزودها بیشازحد طولانی باشند و برخی لحظههای مهم بهدلیل شتاب و سرعت تقریباً از دست بروند.
شخصیتهای اصلی بهخوبی پرداخت شدهاند: گذشتهها روشن، انگیزهها تعریفشده و روابط دراماتیک مشخص. اما مشکل اینجاست که فیلمنامه روی چند شخصیت فرعی سرمایهگذاری نمیکند و آنها صرفاً نقش محرک دارند، نه انسانهای واقعی. در نتیجه در لحظاتی که باید بار احساسی یا منطقی روی دوش این شخصیتها بیفتد، وزن لازم ایجاد نمیشود. این ضعف بیشتر زمانی خودش را نشان میدهد که تعادل میان خطوط داستانی بههم میریزد و شخصیتهای کمتر پرداختشده ناگهان وارد صحنههای کلیدی میشوند.
نایت در ساختن پرسشهای جذاب و ایجاد تعلیق استاد است، اما در بخشی از فصل اول گرهها سریعتر از آنچه باید باز میشوند؛ آنهم با توضیحاتی که گاهی ساده شدهاند. نتیجه این میشود که تماشاگر حس میکند ظرفیت بعضی موقعیتها هدر رفته و میشد کشمکشها عمق بیشتری پیدا کنند.
در مجموع، فصل اول انسجام موردنظر را دارد و هدفش کاملاً مشخص است. خط اصلی داستان قابلپیگیری و مشخص است، اما کیفیت حرکت روی این خط اصلی یکنواخت نیست. فیلمنامه در بهترین لحظاتش کاملاً قدرتمند است؛ بهخصوص در سکانسهایی که درگیریهای خانوادگی یا فشار بیرونی بهاوج میرسد. اما ضعفهای ریتم، پرداخت کمرنگ برخی شخصیتها و بعضی گرهگشاییهای عجولانه باعث میشوند فصل اول کاملاً درجهیک نباشد، هرچند همچنان در سطحی است که مخاطب را تا انتهای فصل نگه میدارد.
کارگردانی در «خاندان گینس» کاملاً در امتداد همان زبان بصری آشنای «استیون نایت» و تیمش حرکت میکند: قابهای حسابشده، ریتم کمشتاب و تأکید بر فضا بهعنوان بخشی از روایت. نکته اینجاست که این زبان هم کارکردهای موفق دارد و هم نقاط ضعفی که در طول فصل بهچشم آمد. سریال خاندان گینس 2 کارگردان دارد: تام شینکلند ( کارگردان پنج قسمت اول) و مونیا عقل ( کارگردان 3 قسمت آخر).
حضور دو کارگردان در سریال خاندان گینس ـ تام شینکلند و مونیا عقل ـ باعث نشده است سریال دوپاره یا ناهمگون شود. در واقع تیم فنی، طراحی صحنه، لباس، نورپردازی، فیلمبرداری و لحن بصری سریال طوری با یکدیگر هماهنگاند که تغییر کارگردان در میانۀ فصل چندان محسوس نیست. فرم و فضای کلی سریال همچنان یکنواخت و منسجم است و تماشاگر احساس نمیکند سریال در قسمتهای پایانی تغییر کرده است. بنابراین کار چند کارگردان در این سریال نه بهعنوان ضعف بلکه بهعنوان انتخاب منطقی برای پخش مجموعۀ ۸ قسمتی بوده است.
کارگردان بادقت بسیاری میزانسنها را میچیند: فاصلۀ شخصیتها در قاب، حرکت آهستۀ دوربین و نورپردازی سرد همه در خدمت یک حس ثابت هستند: حس کنترل و فشار. مثال روشن آن سکانس شام در قسمت چهارم است: جای نشستن هر شخصیت، فاصلۀ بین آنها و نگاههایی که ردوبدل میشود طوری طراحی شده که بدون دیالوگ تنش را منتقل کند. این نوع کارگردانی وقتی جواب میدهد که داستان هم ظرفیت همین سطح از سکوت و زیرمتن را داشته باشد.
اما مشکل اینجاست که گاهی میزانسن مصنوعی میشود. برخی صحنهها بیشازحد طراحیشده بهنظر میرسند، انگار شخصیتها دقیقاً برای قاب هنری چیده شدهاند؛ نه برای پیشبرد طبیعی موقعیت.
کارگردانی در صحنههای پرتنش موفق است. لحظاتی مثل درگیری در انبار (اپیزود دوم) یا تقابل در قسمت ششم بهخاطر تدوین پرسرعت و قابهای فشرده ضرباهنگ درستی دارند. اما درست مانند فیلمنامه در بخشهایی که باید کمی جمعوجورتر باشند، ریتم کند میشود و صحنههایی شکل میگیرد که حضورشان بیشتر بهخاطر حفظ حالوهواست تا پیشبرد داستان. این کندی گاهی بهشکلی است که حس میکنی فصل اول میتوانست کوتاهتر یا فشردهتر باشد.
کارگردانها (تام شینکلند و مونیا عقل) در مدیریت بازیگران اصلی خوب عمل میکنند. بازیها دقیق و مبتنیبر سکوت نتیجۀ همین هدایت درست است. اما در مورد بازیگران فرعی این کنترل کمتر دیده میشود. شخصیتهایی که پرداخت ضعیفتری دارند در بازی هم گم میشوند و در سکانسهای کلیدی هماهنگی لازم را ندارند. این نابرابری باعث میشود برخی صحنهها یکدست نباشند؛ موضوعی که در کارهای نایت نباید اتفاق بیفتد، اما در این سریال چند بار تکرار میشود.
تصویرهای سریال زیبا هستند: نورپردازی سرد، قاببندیهای متقارن و ترکیببندیهایی که بهخوبی حس تاریخی را منتقل میکنند. مشکل این نیست که این هویت بصری بد است، مشکل بیشازحد «پیکیبلایندرزی» بودن آن است. در حدی که در چند صحنه اگر لوگوی سریال را از تصویر برداری خیلیها فکر میکنند مربوط به همان جهان است. این آشنا بودن قطعاً جذاب است و امضای بصری خالق سریال، اما در عین حال حس تکرار را در مخاطب ایجاد میکند.
فیلمنامه خاندان گینس گاهی دچار نوسان میشود و ریتم بالا و پایین دارد، اما بازیگران در بیشتر لحظات خوباند. چه در تنشهای خانوادگی و چه در لحظات خاموش و کمدیالوگ حضور بازیگران است که به سریال جان میدهد. در ادامه، نقشآفرینی کلیدی چهار بازیگر اصلی را بررسی میکنیم.
لوئیس پرتریج یکی از بهترین بازیهای سریال را دارد. ادوارد جوانی است گیر کرده میان بلندپروازی، احساس وظیفه و نوعی بیاعتمادی به اطرافیان. پرتریج این سردرگمی را نه با اغراق بلکه با سکوتها و نگاههای طولانی منتقل میکند. نمونه روشن آن صحنهای است که برای اولینبار وارد بخش اداری کارخانه و با مدیران قدیمی روبهرو میشود؛ تردید و اضطرابی که زیر لایهای از اعتمادبهنفس پنهان کرده دقیقاً همان چیزی است که شخصیت به آن نیاز دارد. یا در سکانسی که با برادرش دربارۀ آینده کارخانه به اختلاف میخورد، بازی او نشان میدهد چطور ناگهان از حالت محتاط وارد حالت عصبی میشود؛ تغییر حالتی که اگر کنترلش از دست میرفت مصنوعی میشد اما او آن را باورپذیر میکند.
آنتونی بویل برای نقش آرتور ترکیبی از ضعف، قدرت و نوعی وقار تلخ را دارد. او آنقدر آرام بازی میکند که شاید در نگاه اول کماثر بهنظر برسد، اما چند سکانس نشان میدهد کنترل و دقت او در بازیگری چقدر خوب است. یکی از بهترین نمونهها زمانی است که مجبور میشود بعد از بحران خانوادگی مسئولیت را برعهده بگیرد، آنتونی بویل بدون حتی لحظهای اغراق این فشار را فقط با چهره و بدن منتقل میکند. بویل این شخصیت را به یکی از پختهترین نقشها تبدیل کرده است.
نورتون پیچیدهترین بازی سریال را دارد. شان رافرتی شخصیتی است که قانون را اجرا میکند اما اخلاقیاتش همیشه در مرز خاکستری است. در سکانس نخست مواجههاش با برادران گینس در کارخانه تسلط و سختگیریاش بهاندازهای دقیق است که از همان لحظه متوجه میشوی با شخصیتی تکبعدی روبهرو نیستی. نمونۀ دیگر وقتی است که به یکی از کارگران اخطار میدهد؛ لحظهای خیلی کوتاه چهرهاش از تهدیدکننده به انسانی پشیمان تغییر میکند.
امیلی فیرن Emily Fairn در نقش آن گینس
امیلی فیرن در نقش آن گینس یکی از انسانیترین بازیهای سریال را دارد. او زنی است که جسمش ضعیف شده اما ذهن و خواستههایش هنوز زندهاند. در سکانسی که برای اولینبار دربارۀ نادیدهگرفتهشدنش صحبت میکند، لرزشهای کوچک صدا و چشمهایش بهقدری واقعیاند که درد شخصیت را متوجه میشیم/ یا در صحنهای که پشت میز شام ناگهان قدرتنمایی کرده و سعی میکند خودش را وارد تصمیمگیریها کند، او تعادلی عالی بین شکنندگی و اراده برقرار میکند.
در «خاندان گینس» طراحی صحنه و لباس بدون اغراق یکی از کاملترین و خوشساختترین بخشهای فصل اول است. از همان چند دقیقۀ اول سریال هویت بصری روشن دارد و این هویت بیشتر از هر چیز مدیون فضاسازی دقیق و انتخاب درست لباسهاست. حتی اگر در بخشهای دیگر سریال ایرادهایی وجود داشته باشد، در اینجا تقریباً همهچیز سر جای خودش است.
نکتۀ مهم سریال، ترکیب هوشمندانه از لوکیشن واقعی و پردۀ سبز است. فضاهای داخلی مثل اتاقها، خانۀ اصلی و انبارها کاملاً حس واقعی بودن دارند. از جنس چوبها، طراحی میزها، چراغها و حتی وسایل کوچک روی قفسهها مشخص است که این بخشها ساخته و با جزییات کامل طراحی شدهاند. این قسمتها زندهاند و با بازیگران تعامل دارند، برای همین باورپذیرند.
اما در فضاهای بیرونی و نماهای باز قضیه کمی فرق میکند. بخش بسیاری از خیابانها، پشتصحنۀ شهری و عمق تصویر با پرده سبز گرفته شدهاند. با این حال آنقدر تمیز و دقیق است که اگر به آن توجه نکنی اصلاً توی ذوق نمیزند. سریال از پرده سبز بهعنوان ابزار استفاده کرده، نه میانبُر ارزان.
طراحی صحنه در فضاهای داخلی واقعاً حسابشده است. مثلاً اتاق کار رهبر خانواده با چوبهای تیره، نور کم و وسایل محدود شخصیتش را تکمیل میکند. یا انبار اپیزود دوم با گردوغبار، نور و چیدمان دقیق وسایل حس واقعگرایی و تنش را بالا میبرد. این فضاها فقط پسزمینه نیستند؛ بخشی از شخصیتپردازی سریالاند.
طراحی لباس هم دقیقاً در همین سطح است. لباسها بهروز نیستند و اغراق تاریخی هم ندارند. رنگها عمدتاً خنثیاند: خاکستری، قهوهای، آبی تیره و همین رنگبندی سرد فضای سخت و سنگین سریال را تقویت میکند. تفاوت لباس شخصیتها هم حسابشده است: اعضای خانواده با لباسهای رسمیتر و تمیزتر، کارگرها با پارچههای خشنتر و سادهتر و شخصیتهای بیرونی با سبک خاص خودشان. این تفاوتها بدون اینکه توی چشم باشند لحن و جایگاه هر شخصیت را مشخص میکنند.
طراحی صحنه و لباس هم کیفیت دارد، هم هویت و هم دقت. بخشی از فضاها با پرده سبز ساخته شدهاند اما نتیجه آنقدر طبیعی است که طراحی صحنه تبدیل به یکی از ستونهای اصلی جذابیت فصل اول میشود.
خاندان گینس سریالی است که کیفیت ساخت و هویت مشخص دارد و در بیشتر لحظاتش تماشاگر را در فضای سنگین و حسابشده خود نگه میدارد. فیلمنامه پرجزئیات، بازیهای قدرتمند و کارگردانی یکدست باعث میشود داستان خانواده گینس ارزش تماشا داشته باشد؛ حتی اگر گاهی کند شود یا بیشازحد محتاط عمل کند. سریال بهخوبی نشان میدهد چطور میراث تبدیل به میدان جنگی خانوادگی میشود. در نقد سریال خاندان گینس تلاش کردیم زوایای مهم این سریال را بررسی کنیم و خوشحالیم سریال خوبی دیدهایم.
سریال Hello Tomorrow یکی از کماقبالترین سریالهای علمیتخیلی اپلتیوی است؛ اثری با جهانسازی رتروفوتوریسم (بازگشت به آینده) بازی درخشان بیلی کروداپ و نقدی دربارۀ رؤیای آمریکایی. در این مطلب بررسی میکنیم چرا سریال علمیتخیلی Hello Tomorrow دیده نشد؟
شش سال بعد از اکران، فیلم جاسوسی «آنا» با ستارهای مثل کیلین مورفی (برنده اسکار اوپنهایمر) به پدیده استریم تبدیل شده است! این اتفاق چگونه افتاد؟
در یک شب ناگهان همهچیز در این سیاره تغییر میکند. این بار دشمن بهواسطۀ ویروس شادی کمر به نابودی بشریت بسته است. در این میان تنها 13 نفر همچنان من باقی ماندند!
«خداحافظ، جون» اولین فیلم کیت وینسلت در مقام کارگردان است؛ درامی خانوادگی درباره رویارویی چند خواهر و برادر با بیماری مادرشان با هنرنمایی هلن میرن و تونی کولت.
نقد سریال پناهگاه میلیاردرها نشان میدهد که با وجود ایدهای جذاب و ظرفیتهای تریلر روانشناختی، ضعف فیلمنامه، شخصیتپردازی سطحی و طراحی صحنه بیهویت، سریال نتوانسته حس تعلیق و انسجام لازم را ایجاد کند.
نگاهی به گریمهای سینمایی خیرهکننده؛ جایی که بازیگران ساعتها زیر دست گریمور مینشینند تا با گریمهای سنگین و چندلایه ظاهری کاملاً متفاوت پیدا کنند و به شخصیتهای ماندگار تبدیل شوند.
Loading... 
دیدگاهی ثبت نشده!!!